Anthology of Yiddish Poetry
of Poland between the two
World Wars (1918 - 1939)

אַנטאָלאָגיע פון דער ײִדישער פּאָעזיע
אין פּוילן צווישן ביידע וועלט מלחמות
(1918 - 1939)

  Home  |  Index of Poets  |  About  |  Translators  |  Acknowledgments  |  Links  |  Contact Us  
  Home > Index > Aaron Zeitlin > Oytoportret    

  Click for translation: English    

Translated by Jon Levitow (2009)

When the non-Jewish Sundays turn colorful and cool,
they sit – Valenti, my courtyard watchman,1
and his pock-marked, red-lipped, porcine wife,
back to back on a wooden stool.
They sit and stare the whole afternoon –
and don’t get bored: they’re realists.

They do what?  Rest, stare, and say nothing;
they look at the dogs, at a child with a bagel,
at smoke, at the beggarly birds of the city,
at wisps of cloud, taking the shape
of transparent hats where you might toss some change,
at buttons in the sand, or a Rabbi with side-curls.

And when I, a mystic and a newsman,
I, a contradiction of fear and facts,
(and so how am I better than my people,
a reporter whose bloody tears
make good copy, yet reflect the heavenly spheres)  –   
when I run home on Sunday, half eagle and half worm,
with a stack of newspapers under my arm,
hating my life, with agonized blood,
waiting wide-eyed for a crystalline moment,
I come upon Valenti and wife at the gate,
sitting and looking as if half awake,
enjoying the things of this world as they are.

I look at them with contempt and with envy,
and think – I never could do what they’re doing,
not in any incarnation!
I, Aaron, nicknamed Orlik, beloved Shekhine’s paradox,2
adherent of abstractions artistic-ideological,  
writing his verses for no one at all,
not even for art’s high and mighty sake,
but only in the harsh service
of his own commanding God,
I, grandson of Kabbalists.
While at night –
in my dream rises up the radiant Crown3
and bends down, lost in thought, toward the lips of the Kingdom,
and Moses Cordovero sings the Mother exalted,4
and in fury walks Frank and his lovely Avatsha,5
until my great-grandfather, the Cantor of Lubavitsh,
breaks into a Kol Nidre generations old,
and everything ends by the cave of the Ba’al-Shem,
by two-and-seventy of the Name’s dancing letters,6
among the angels, riding on high walls,
blowing on shofars to announce the Messiah…

While in another week it’s Sunday, Sunday,
and again sit my watchman and his pock-marked old woman,
back to back on their wooden stool
with eyes of grey, staring at what is,
simply enjoying it.


1. In old Warsaw as in much of Europe, apartments were often arranged around a central courtyard, with a watchman or woman stationed at the entryway who oversaw maintenance of the building, collected mail, and scrutinized visitors.

6. The “Ba’al Shem” to which Zeitlin refers here is the “Ba’al Shem Tov,” lit., the “Good Master of the Name” (or “Master of the Good Name”), Rabbi Yisroel ben Eliezer (1698-1760), whose life as an itinerant preacher, judge, and healer gave rise to the “Hasidic” movement within orthodox Judaism.  His teachings made use of Kabbalistic terminology in order to emphasize the spiritual potential within even the simplest and the most ignorant, and here as in his dramatic poem, “Yozef Frank,” Zeitlin portrays him as redirecting Jewish mystical speculation away from false messianism. The “Seventy-Two Letter Name,” an “expansion” of the Tetragrammaton by means of spelling out each letter phonetically and combining these with “expansions” of other Divine Names is considered the highest of the Divine Names.

ווען ס‘שטעלט זיך קילער, פֿאַרביקער, גויישער זונטיק,
זיצן ביידע — וואַלענטי, דער וועכטער פֿון מייַן הויף,
און זייַן געפּאַקטע, רויטמויליק–חזירעוואַטע באַבע,
פּלייצע–צו–פּלייצע אויף אַ הילצערן בענקל.
ביידע קוקן אָפּ אַ גאַנצן זונטיק נאָך מיטאָג —
און ס‘ווערט זיי נישט נימאס : זיי זענען רעאַליסטן.

וואָס זיי טוען ? זיי גלאָצן. זיי שווייַגן און רוען.
קוקן אויף הינט, אויף אַ קינד מיט אַ בייגל,
אויף רויך, אויף קבצנישע שטאָטישע פֿייגל,
אויף שטיקלעך וואָלקנס, וואָס שטעלן אויס
גלעזערנע היטלען, כאָטש וואַרף אַרייַן מטבעות,
אויף קנעפּלעך אין זאַמד און אַ ראַבין אין פּאות.

און ווען איך, קבלהניק און צייַטונגמאַן צו גלייַך,
איך, אַנגסטיקע און אַנונגדיקע סתּירה,
(מיט וואָס בין איך בעסער פֿאַר מייַן פֿאָלק, דעם רעפּאָרטער,
וואָס זייַן בלוטיקע טרער
איז צו גלייַך רעפּאָרטאַזש און אָפּגלאַנץ פֿון אַ ספֿירה ) —
ווען כ‘לויף זונטיק אַהיים, האַלב אָדלער, האַלב וואָרעם,
מיט אַ פּעקל צייַטונגען אונטערן אָרעם,
מיט שׂינאה צו מייַן טאָג, מיט פֿאַרפּייַניקטן בלוט
און מיט פֿאַרשטאַרטן וואַרטן אויף אַ קרישטאָלענער מינוט, —
טרעף איך פֿאַרן טויער דעם סטרוזש וואַלענטי מיטן ווייַב,
ווי זיי זיצן און קוקן אין אַ האַלבן וואַכן
און האָבן הנאה פֿון באַשטעטיקן זאַכן.

איך וואַרף אויף זיי אַ בליק פֿון ביטול און פֿון קינאה
און גיב אויף גיך אַ קלער, אַז איך וואָלט עס נישט געקאָנט,
אין קיין שום גילגול נישט געקאָנט,
איך, אַהרן, וווּלגאָ : אָרליק, פּאַראַדאָקס פֿון דער ליבער שכינה,
זינלעך–אַבסטראַקטער, אידעאָ–פּלאַסטישער סעקטאַנט,
דער, וואָס שרייַבט נישט פֿאַר קיינס און פֿאַר קיינעם זייַן פֿערז,
נישט אַפֿילו לכּבֿוד דער שמייליקער קונסט,
נאָר אין שטרענגער דינסט
פֿון אייגענעם באַפֿעלערישן גאָט,
איך, אייניקל פֿון מקובלים.
און בייַ נאַכט —
בייַ נאַכט גייט מיר אויף אין חלום דער שייַנענדיקער כּתר,
און ער בויגט זיך אַ פֿאַרטראַכטער צו די ליפּן פֿון מלכות,
און משה קאָרדאָוועראָ קומט און זינגט צו הויכער מוטער,
אין רויטער טראַכט גייט פֿראַנק מיט אַוואַטשאַן דער שיינער
ביז מייַנס אַן עלטער–זיידע, דער חזן פֿון ליבאַוויטש,
צעזינגט זיך אין אַ כּל–נדרי פֿון פֿאַר דורות צוריק,
און ס‘ענדיקט זיך אַלץ פֿאַר דער הייל פֿון בעל–שם,
צווישן טאַנצנדיקע אותיות צוויי און זיבעציק פֿון שם
און צווישן מלאָכים, וואָס רייַטן אויף הויכע ווענט,
האַלטן שופֿרות צום מויל און בלאָזן אויס דעם קץ…

אין אַ וואָך אַרום איז ווידער זונטיק, זונטיק,
און ווידער זיצן זיי, מייַן סטרוזש מיט זייַן געפּאָקטער ווייַב,
פּלייצע–צו–פּלייצע אויף אַ הילצערן בענקל,
באַגלאָצן דאָס פֿאַראַנענע מיט אייגעלעך גראָע —
און האָבן הנאה.
Site Design by Twam